almapost.nl

Alma Post

Claudia de Breij

27-4-2021

Waarom ik spelen ook zo nodig heb is omdat ik, als ik speel, soms pas voel wat ik eigenlijk voel.

Wat een mooie uitspraak van Claudia de Breij In de documentaire Hier zijn wij van Suzanne Raes. Hij roept gedachten op aan de functie van literatuur en toneel: de mens een spiegel voorhouden, de gevoelens op een rij zetten, de gedachtenwereld verbreden.

Hier zijn wij is trouwens helemaal de moeite waard. Je krijgt een boeiend driedubbelspel te zien. Ten eerste volg je Claudia en haar twee muzikanten, Michelle Samba en Abdelhadi Baaddi, bij het maken van de voorstelling Hier ben ik, opgebouwd rond het leven van Heintje Davids (1888-1975). Ten tweede zie je hoe drie artiesten worstelen met de onzekerheid of ze in deze tijd wel of niet kunnen optreden. Wat wordt het? Voor dertig mensen? Voor een halfvolle zaal? Uiteindelijk wordt de première in Carré, na diverse try-outs, toch, helaas, afgelast. Voorlopig althans.

Ten derde zijn er de ontroerende beelden van de variétéartieste Heintje Davids, bekend geworden om haar herhaaldelijke afscheidsvoorstellingen, en dapper doorgaand na het onvoorstelbare leed dat haar Joodse familie in de oorlog is aangedaan. Wat Claudia de Breij tijdens een repetitie tot tranen toe roert, en wat haar bovenstaande mooie uitspraak ontlokt.

Terugzien: 26-4-2021Het uur van de Wolf. Hier zijn wij.

Praatprogramma over boeken. Eindelijk weer.

20-4-2021

Lekker rommelig, zo kwam de eerste aflevering van Brommeropzee, het nieuwe boekenprogramma van de VPRO, op me over. Alsof de twee presentatoren, Ruth Joos en Wilfried de Jong, na een etentje blijven napraten aan een nog niet helemaal afgeruimde tafel. Ik vond het een verademing na het tuttige Mondo, en een stapje in de goede Wim Brands-richting. Over boeken en schrijven moet je rustig praten, met denkpauzes, verlegen lachjes en niet helemaal affe zinnen, dan komen er de beste dingen uit, zoals een beschouwinkje over het belang van bijzinnen waar ik nog wel wat meer over had willen horen, en waarbij ik de neiging kreeg mee te gaan praten, omdat ik het er niet op alle fronten mee eens was. Een goed teken.

Dat meepraten kan ook, enigszins, in het boekenclubgedeelte, waarvoor ik me meteen opgaf, en dat zich online schijnt af te spelen. Ook mochten nu al drie lezers hun mening geven, over De geschiedenis van mijn seksualiteit van Sofie Lakmaker, maar helaas kregen ze op tv te weinig tijd kregen, want er werden interessante dingen gezegd, juist aan het slot.

En: hoera! Geen afleidende muzikale intermezzo’s!

Ik ben afwachtend-positief. Blijf zeker kijken.

Brommeropzee is een Nederlands/Vlaams programma. Te zien op zondag bij NPO 2 om 19.20 en bij Canvas om 22.00 uur.

Een Alpenroman

25-3-2021

Door een tweet (dank, Chrétien Breukers) werd ik herinnerd aan Een Alpenroman (1960) van Simon Vestdijk. Wat een fijn boek is dat toch. Aanrader voor wie iets substantieels zoekt dat je niet loslaat, in deze tijd. Keurige, en getrouwde, vrouw gaat in haar eentje naar een hotel in de Alpen en wordt verliefd op een intrigerende serveerster. Prachtig beschreven, veel emotionele spanning.

Schrijven. Ik deed het als kind al, maar begon pas serieus na mijn veertigste.
Lang gedacht dat iedereen in zijn hart het liefst zou schrijven, in plaats van zijn of haar eigen concrete beroep als docent, loodgieter, hoteleigenaar of noem maar op te beoefenen. Zie nu wat een onzin dat was.
(’s Avonds moe maar tevreden uit je werk komen, een onderdeel van de maatschappij zijn. Wie wil dat niet?).
Maar voor mij is het dus schrijven, geen idee waarom. Favoriete bezigheid: het uitdenken van personages. De naam die zich bijna opdringt, het karakter dat langzaam vorm krijgt, het uiterlijk, de manier van reageren. Sommige personages schrijven zichzelf, en dat is beslist niet altijd de vrouw die op mij lijkt. Vaker zelfs een man.
Schrijven is ook: de werkelijkheid verhelderen. Oftewel: de werkelijkheid die achter de schijn verborgen ligt zichtbaar maken. Want in het echte leven doen mensen vaak maar wat. Zeggen niet wat ze menen, rommelen met woorden. Fictie maakt de sociale interactie transparant.

De leukste tekst over fictie die ik de laatste jaren las is deze:
He wondered what it would be like if people actually behaved to one another exactly as they felt, instead of filtering their reactions until some suitable, thin response trickled through? (…) when people in plays behaved, as they sometimes did, without the filter, it was called artificial and not like life.
Elizabeth Jane Howard: Getting it Right
Penguin books 1983. p. 41.