almapost.nl

Alma Post

Recensie De moeder van Vera

19-3-2022

De onvolprezen blog-recensente Mieke Schepens schreef op haar site Graag Gelezen een recensie van De moeder van Vera. Lovend en met de altijd verrassende aanpak van Mieke Schepens, die nooit het gebaande pad volgt maar altijd origineel en zelfstandig denkt.

Een fragment uit haar tekst:

Moeder Marga is nogal zelfzuchtig en dat is moeilijk om mee om te gaan voor haar kinderen. (…) omdat een narcistische moeder twee gezichten heeft: één voor als ze met jou samen is en één wanneer er anderen bij zijn. Ze kan naar anderen overkomen als een lieve vrouw, maar dat is schijn. Zij neemt een rol aan, zet een masker op naar de buitenwereld. Anderen zeggen tegen Vera: jij hebt zo'n aardige moeder. Daar valt voor Vera moeilijk tegen te vechten, maar ze geeft niet op. Wanneer haar eigen dochter slachtoffer van haar oma dreigt te worden, is voor Vera de maat vol. Ze doet wat ze moet doen.

Recensie op graaggelezen.blogspot.com

Recht vanuit het brein op papier

25-2-2022

Ik las Max, Mischa en het Tet-offensief (2015) van de Noorse auteur Johan Harstad.
Bij verschijnen was het boek een hype, die mij is ontgaan. Ik las het nu, omdat iemand het me aanraadde. 1230 bladzijden, een dik blok papier.

Veel teksten in het boek, vooral die rond Max, lijken direct vanuit zijn brein op papier te zijn gezet, geen emotie is te klein om te benoemen. Bijvoorbeeld waar Max (die als kind van Noorwegen naar de VS is geëmigreerd), bezig is met toneel dat ooit als modern gold, en in het verlengde daarvan nadenkt over zichzelf en zijn omgeving, en de zin of onzin van alles.

Het boek omvat, zeker qua gevoel, de hele laatste helft van de 20e eeuw, opgetekend aan de hand van een reeks rampen: Vietnam, de Twintowers, orkaan Sandy. Daardoor geeft het boek op de beste momenten een inzichtelijk gevoel over, zeg maar, ‘alles’.

Jammer van de mindere stukken, voor mij had beeldend kunstenares Mischa er zonder pardon uit gemogen. Ik hou me aanbevolen als iemand kan vertellen wat ze toevoegt. Maar dat maakt het boek nauwelijks minder waardevol.

Mijn boekentop van 2021

22-12-2021

Net als velen las ik dit jaar nogal wat boeken, nieuwe en soms oude. Hier mijn top 6 van dit jaar.

Knapst en meest geestig geschreven, tweemaal, ik kan geen nummer 1 aanwijzen:
Bill Bryson Shakespeare. Over het leven van de bard, en de vele mythes over dit schrijfwonder. Weer een geweldig Bryson boek. Goed gedocumenteerd en geestig. Je snapt niet hoe hij het kan, hij schreef al zoveel. (Geschiedenis, taal, reizen – altijd even goed).

Even knap en geestig.
Stephen Fry Troy. Derde boek over de Griekse oudheid, na Mythos en Heroes. Troy, naar de boeken van Homeros, heeft als ondertitel: Our greatest story retold. (Ons meest belangrijke, of misschien meest indrukwekkende, verhaal opnieuw verteld). Ik kan hierover hetzelfde zeggen als over het boek van Bryson. Zo knap, zo goed, zo geestig.

In het verlengde daarvan ligt het voor mij meest ontroerende boek:
Pat Barker The silence of the girls (De stilte van de vrouwen). Het verhaal van Troje vanuit de slavin van Achilles, Briseïs, en met aandacht voor de hordes nooit genoemde vrouwen, die er ook geweest moeten zijn, maar die niet belangrijk genoeg waren om een naam te krijgen. Vooral de rol van de halfgodin Thetis, moeder van Achilles, deed mijn adem stokken. Alsof een al lang bekende achtergrondfiguur ineens dichter bij je komt.

Het meest belangrijke, inzicht-gevende, boek:
Klara and the sun van Kazuo Ishiguro. Hoe kijk je tegen de wereld aan als je een beperkte kennis hebt maar wel heel slim bent, zoals robot Klara? Alles wordt helderder uitgelicht, veel dingen die wij voor lief nemen zijn onlogisch. Klara wordt als robot-vriendinnetje gekocht door een ziekelijk meisje, Josie, voor wie ze vol ijver haar best gaat doen. Ontroerend naïef, en je hoopt zo dat ze het er goed vanaf zal brengen. Ik las/herlas ook nog Never let me go (laat me nooit alleen) en The remains of the day (De rest van de dag). Helemaal Ishiguro, hoe verschillend de boeken verder ook zijn. Die te goeder trouwe hoofdpersonen, pogend het in hun beperkte wereld goed te doen. Wat een schrijver.

Het meest verrassende boek:
Homer and Langley E.L. Doctorow. Ik trok het uit de kast van mijn zoon, omslag noch titel bevielen me, maar ik las de eerste bladzijde en was verkocht. Doctorow leeft zich met bewonderenswaardige empathie en fantasie in, in de levens van twee New Yorkse broers. Ze hebben echt bestaan. Van hoge afkomst, goed opgeleid, levend in een chaos. Ze lieten een fors herenhuis achter, zo volgestouwd met troep, dat er na hun dood shovels en grijparmen aan te pas moesten komen. Doctorow maakt van de blinde Homer en zijn actieve broer Langley twee innemende mannen.

Nooit van mezelf gedacht of, eerlijker meest romantisch:
Priscilla Beaulieu Presley Elvis and me. Wat een heerlijk boek. Veel beter dan ik verwachtte. De schrijfster spreekt van vrouw tot vrouw, of misschien ook tot man. Ze maakt haar verliefdheid meer dan voelbaar en wekt bewondering voor de manier waarop ze de toppen en dalen in haar leven met de ster hanteert. Als je je ooit afvroeg: Waarom juist zij, tussen al die miljoenen Elvis-adorerende vrouwen? Dan geeft dit boek het antwoord. Al uit de jaren tachtig, en daardoor(?) behoorlijk openhartig.

Tussendoor, Altijd goed:
Ik herlas met veel plezier diverse Agatha Christies en idem Anita Brookners. Blijvend geweldig. Handig als je een slecht geheugen hebt.


Schrijven. Ik deed het als kind al, maar begon pas serieus na mijn veertigste.
Lang gedacht dat iedereen in zijn hart het liefst zou schrijven, in plaats van zijn of haar eigen concrete beroep als docent, loodgieter, hoteleigenaar of noem maar op te beoefenen. Zie nu wat een onzin dat was.
(’s Avonds moe maar tevreden uit je werk komen, een onderdeel van de maatschappij zijn. Wie wil dat niet?).
Maar voor mij is het dus schrijven, geen idee waarom. Favoriete bezigheid: het uitdenken van personages. De naam die zich bijna opdringt, het karakter dat langzaam vorm krijgt, het uiterlijk, de manier van reageren. Sommige personages schrijven zichzelf, en dat is beslist niet altijd de vrouw die op mij lijkt. Vaker zelfs een man.
Schrijven is ook: de werkelijkheid verhelderen. Oftewel: de werkelijkheid die achter de schijn verborgen ligt zichtbaar maken. Want in het echte leven doen mensen vaak maar wat. Zeggen niet wat ze menen, rommelen met woorden. Fictie maakt de sociale interactie transparant.

De leukste tekst over fictie die ik de laatste jaren las is deze:
He wondered what it would be like if people actually behaved to one another exactly as they felt, instead of filtering their reactions until some suitable, thin response trickled through? (…) when people in plays behaved, as they sometimes did, without the filter, it was called artificial and not like life.
Elizabeth Jane Howard: Getting it Right
Penguin books 1983. p. 41.