almapost.nl

Schrijfdagboek

Voor de echte Austen-fans

21-9-2017

Hoe vreemd is het toch om iemand met veel geweld een open deur te zien intrappen. Dat was ongeveer mijn gedachte toen ik begon aan Jane Austen The secret radical (2016, nog niet vertaald). Ik wist niets van het boek, liep er min of meer tegenop in een mooie Blackwells boekwinkel in Edinburgh. Als Austen-fan kon ik het niet laten liggen, maar het boek (dat beslist ook de moeite waard is, daar kom ik nog op) is wonderlijk.

Schrijfster Helena Kelly, een dertigster, doceert Engelse literatuur aan de universiteit van Oxford. Kelly beweert dat mensen Austen altijd helemaal verkeerd gelezen hebben, namelijk als romantische binnenhuis-literatuur, over veilige onderwerpen als theevisites en relaties. Vreemd, want geen enkele Austen-lezer denkt dat, volgens mij, of heeft dat ooit gedacht. Jane Austen is juist zo goed omdat ze helemaal geen veilige binnenhuis-situatie beschrijft. Daar is door allerlei Austen uitleggers – onder wie Virginia Woolf – uitgebreid op gewezen. Gevaren loeren overal, bij Austen. Vooral voor vrouwen uit de middenstand en hoger, die niet kunnen erven, geen eigen bezit mogen hebben en ook niet in staat worden gesteld te werken. Ze zijn afhankelijk van hun vader, hun broers, en als ze geluk hebben van een echtgenoot. Is dat veilig?

Austens grote romans verschenen tussen 1811-1818, een tijd van snelle ontwikkelingen, bevolkingsgroei, toenemende mobiliteit en oorlog tegen Frankrijk. De vrouwen hebben het moeilijk door de discriminerende wetten en gebruiken, maar voor de mannen is het leven ook niet gemakkelijk. Kelly beschrijft de politieke en sociale situatie uitvoerig, maar ze doet alsof die allesbepalend is. Het lijkt of ze het fictie-element niet wil zien dat een roman tot roman maakt. De emotionele laag die de auteur aanbrengt waardoor de lezer doorleest. Voor Kelly komen bijvoorbeeld alle liefdesrelaties in de roman voort uit berekening en opportunisme. (behalve die tussen Darcy en Elizabeth, daar stokt haar kritiek.)

Is het boek van Kelly daarom waardeloos? Zeker niet, ik lees het met veel plezier. Kelly heeft zich grondig verdiept in de politieke en sociale gebeurtenissen uit Austens tijd. Na het lezen van haar boek weet je precies hoe het zat met het erfrecht in Sense and Sensibility (en hoe dat terug te vinden is in Austens eigen leven), hoe bevolkingsgroei en de noodzaak tot het plaatsen van erfafscheidingen een rol speelt in Emma, en dat Elizabeth en Mr. Darcy uit Pride and Prejudice een exceptioneel stel zijn, vrijgevochten buitenbeentjes, bijna sprookjesfiguren. Een leuk boek voor de echte fans, zolang je sommige meningen van Helena Kelly met een forse korrel zout neemt.

Schrijven

Een goede Biblion-recensie van Mijn vrienden en ik zorgde voor veel bibliotheekaankopen. Ik ben er heel bij mee. En ik probeer naast het uitgeven schrijftijd voor mezelf te creëren. Donderdag is voortaan schrijfdag.

Vorig berichtVolgend bericht