almapost.nl

Schrijfdagboek

Een ontroerende etser

6-12-2016

Ze zijn vaak niet groter dan een A4 vel, en aan een museummuur is dat heel klein. Ik bedoel de etsen van Hercules Segers (1589-1638) die momenteel in het Amsterdamse Rijksmuseum te zien zijn. Als je er in wandeltempo langs loopt lijkt het niet veel voor te stellen, maar als je je in zijn werk verdiept zie je heel veel: beeld, inzet, vernieuwing. Van één etsplaat maakte Segers soms wel twintig afdrukken, die allemaal verschillend zijn. Hij experimenteerde met kleur en ondergrond. Soms is een landschap ineens groenig, dan weer heeft het een rode gloed als een avondzon.

Het is moeilijk voorstelbaar dat Segers een tijdgenoot was van al die geweldige schilders op grote doeken die in de eregalerij te bewonderen zijn, Johannes Vermeer, Pieter de Hooch, Frans Hals, en Rembrandt van Rijn, die zelf een groot bewonderaar van Segers’ kleine etsen was, en er acht in zijn bezit had. Je gaat onwillekeurig fantaseren over de soort man die deze Segers geweest moet zijn, vooral omdat er haast niets over hem bekend is. Een gevoelige doorzetter, een wetenschappelijk ingestelde onderzoeker, een wereldvreemde gek? Misschien wel allemaal tegelijk.

Wat maakt de schepper van dit priegelwerk zo interessant? Ik ging het steeds duidelijker zien, toen ik door de aan hem gewijde zalen liep. Hier is iemand aan het werk geweest die zocht naar wat je wellicht de kern van het beeld, een landschap, een boom zou kunnen noemen, de essentie van de dingen die hij zag. Zoals eeuwen later, vanaf de eind negentiende-eeuwse impressionisten, schilders gezocht hebben naar manieren om meer uit te drukken dan het plaatje, zo probeert Segers datzelfde rond zestienhonderd. Zijn oprechte zoektocht wekt ontroering, je begrijpt de invloed die ervan uitging en je ziet hoe belangrijk hij voor al die grote namen uit de Gouden eeuw is geweest.

En verder…

Verander ik steeds weer een passage in mijn nieuwe roman Mijn vrienden en ik, en werp ik af en toe een blik op het half voltooide omslag, dat de ontwerper mij stuurde. Ook dit is priegelwerk, en ook dit wordt de moeite waard, volgens mij.

Vorig bericht